Một cửa hàng chuyên bán rượu vang, rượu ngoại đóng chai cho khách mang về cần giấy phép bán lẻ rượu bên cạnh đăng ký kinh doanh. Để được cấp, cửa hàng phải có địa điểm cố định hợp pháp và văn bản mua hàng với nhà cung cấp có quyền phân phối, bán buôn; mỗi chai trên kệ phải có tem, nhãn và chứng từ nguồn gốc.
Bài này viết cho người mở cửa hàng rượu chuyên doanh, không phải quán bar hay nhà hàng cho khách uống tại chỗ. Bài không cổ suý uống rượu; mục tiêu là để cửa hàng bán đúng luật, đúng người, và không vướng vào chuỗi rượu giả, rượu lậu mà ngành này có rất nhiều.
Bán lẻ rượu là ngành có điều kiện: hiểu đúng phạm vi giấy phép
Pháp luật về kinh doanh rượu chia hoạt động thành nhiều loại giấy phép khác nhau: sản xuất công nghiệp, sản xuất thủ công, phân phối, bán buôn, bán lẻ, bán rượu tiêu dùng tại chỗ. Cửa hàng rượu chuyên doanh của bạn thuộc nhóm bán lẻ: bán trực tiếp cho người tiêu dùng mang đi. Nếu bạn đặt thêm bàn ghế cho khách thử, uống tại cửa hàng, hoạt động đó thuộc loại bán rượu tiêu dùng tại chỗ, có thủ tục riêng.
Giấy phép bán lẻ áp dụng với rượu có độ cồn từ mức quy định trở lên; rượu nhẹ hơn mức đó vẫn phải đăng ký kinh doanh và đáp ứng yêu cầu chung về chất lượng, nhãn, nhưng không cần giấy phép bán lẻ riêng. Mức độ cồn phân ranh, cũng như lệ phí và thời hạn giải quyết, đã thay đổi qua các lần sửa nghị định; hãy đối chiếu văn bản hiện hành.
Về nơi cấp, trước đây giấy phép bán lẻ rượu do cơ quan chuyên môn về kinh tế ở cấp huyện cấp. Từ 1/7/2025, khi chính quyền địa phương chỉ còn hai cấp, thẩm quyền được phân lại; tuỳ tỉnh, hồ sơ có thể nộp ở cấp xã hoặc cơ quan cấp tỉnh. Hãy hỏi bộ phận một cửa nơi đặt cửa hàng trước khi chuẩn bị hồ sơ.
Giấy tờ cửa hàng rượu cần chuẩn bị
Bảng xếp theo thứ tự bạn sẽ làm. Danh mục chi tiết thành phần hồ sơ giấy phép bán lẻ rượu và lỗi khiến hồ sơ bị trả lại được giải thích trên GiayPhep.com.
| Giấy tờ | Nơi làm hoặc bên cung cấp | Ghi chú |
|---|---|---|
| Hợp đồng thuê hoặc giấy tờ quyền sử dụng địa điểm | Bạn và chủ nhà | Địa điểm cố định, địa chỉ rõ ràng |
| Đăng ký hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp có ngành bán lẻ đồ uống có cồn | Cấp xã với hộ; Sở Tài chính với doanh nghiệp | Ghi đúng ngành, đúng địa chỉ |
| Văn bản giới thiệu hoặc hợp đồng mua bán với thương nhân sản xuất, phân phối, bán buôn rượu | Nhà cung cấp | Bên cung cấp phải có giấy phép tương ứng |
| Giấy phép bán lẻ rượu | Cơ quan được phân cấp tại địa phương (đối chiếu) | Có thời hạn, ghi rõ địa điểm và nhà cung cấp |
| Hoá đơn, chứng từ cho từng lô hàng | Nhà cung cấp | Giữ suốt thời gian hàng còn trên kệ |
| Trang bị PCCC cơ bản | Bạn tự trang bị | Rượu mạnh là hàng dễ cháy, kho lớn cần lưu ý thêm |
Điểm hay bị bỏ qua là dòng thứ ba: nhà cung cấp phải có quyền bán buôn hoặc phân phối. Mua rượu của một cá nhân "nhập được hàng", không hoá đơn, không giấy phép, thì giấy phép bán lẻ của bạn không che được cho lô hàng đó.
Tem rượu, nhãn phụ và nguồn hàng: kiểm từng chai, không chỉ từng thùng
Rượu nhập khẩu phải có tem nhập khẩu. Rượu nhập khẩu đưa ra thị trường phải được dán tem rượu nhập khẩu theo quy định. Chai không tem, tem rách, tem dán chồng là dấu hiệu rượu lậu hoặc rượu giả. Rượu sản xuất trong nước để tiêu thụ nội địa cũng phải dán tem theo quy định. Cửa hàng không tự dán tem.
Nhãn phụ tiếng Việt. Rượu nhập khẩu phải có nhãn phụ tiếng Việt thể hiện các nội dung bắt buộc như tên hàng, độ cồn, thể tích, xuất xứ, tên tổ chức chịu trách nhiệm, cảnh báo. Nhãn phụ do bên nhập khẩu thực hiện. Cửa hàng kiểm có hay không và có khớp với chai không.
Hoá đơn khớp với hàng. Mỗi lô nhập về nên có hoá đơn ghi rõ tên rượu, dung tích, số lượng. Khi đoàn kiểm tra chọn ngẫu nhiên một chai, bạn cần chỉ ra được nó thuộc hoá đơn nào. Hàng mua lẻ từ nhiều nguồn, gộp chung một kệ, là kiểu kho rất khó giải trình.
Rượu "xách tay", rượu quà biếu thu gom lại. Thu mua rượu quà biếu từ người dân rồi bày bán là nguồn hàng phổ biến nhưng rủi ro: không có chứng từ, nhiều chai không tem, thật giả lẫn lộn. Với cửa hàng có giấy phép, đây là cách nhanh nhất để mất giấy phép.
Bán cho ai, bán thế nào: các nghĩa vụ hằng ngày của người bán rượu
Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia đặt ra một số nghĩa vụ áp dụng mỗi ngày tại quầy. Đây là các nguyên tắc cửa hàng nên biến thành nội quy:
- Không bán rượu cho người chưa đủ 18 tuổi. Khi khách trông trẻ, nhân viên được quyền và nên đề nghị xem giấy tờ tuỳ thân; từ chối lịch sự nếu không có.
- Niêm yết thông báo không bán rượu cho người chưa đủ 18 tuổi tại nơi dễ thấy, theo hình thức quy định.
- Không bán rượu qua máy bán hàng tự động.
- Không khuyến khích uống quá mức bằng khuyến mại, tặng kèm rượu cho người dưới 18 tuổi hay các chương trình mời uống thử không kiểm soát.
- Bán rượu qua mạng, giao tận nhà phải đáp ứng điều kiện riêng về thông tin và xác nhận độ tuổi người mua; đối chiếu quy định trước khi mở kênh online.
- Quảng cáo rượu bị hạn chế theo độ cồn, thời gian và kênh phát; trang mạng của cửa hàng cũng thuộc phạm vi này.
Những nghĩa vụ này không chỉ để tránh phạt. Một cửa hàng rượu được biết là kiểm tuổi nghiêm túc giữ được quan hệ tốt với khu phố, và ít khi bị phản ánh.
Trưng bày, bảo quản và kho: chỗ ít người nghĩ tới khi mở cửa hàng rượu
Rượu vang là hàng nhạy với nhiệt độ và ánh sáng; rượu mạnh là chất lỏng dễ cháy. Hai đặc tính đó kéo theo những yêu cầu thực tế mà người mới mở cửa hàng hay bỏ qua. Về chất lượng, cửa hàng ở nơi nắng nóng như phần lớn các tỉnh phía Nam cần tính tới điều hoà hoặc tủ bảo quản cho vang, tránh để chai dưới đèn nóng hay cạnh cửa kính hướng tây. Một chai vang hỏng vì bảo quản kém không phải vi phạm pháp luật, nhưng là khiếu nại của khách và là tiền mất.
Về an toàn, kho chứa rượu mạnh số lượng lớn cần được tính như kho hàng dễ cháy: xa nguồn nhiệt, ổ điện không quá tải, có bình chữa cháy phù hợp, lối thoát thông thoáng. Nếu cửa hàng có kho riêng với khối lượng lớn hoặc nằm trong toà nhà có quy chế PCCC chặt, hãy hỏi cơ quan PCCC xem cơ sở có thuộc diện quản lý riêng hay không.
Về giấy tờ, kho và cửa hàng nên dùng chung một hệ thống sổ theo dõi. Khi đoàn kiểm tra hỏi một lô rượu, bạn cần chỉ được lô đó đang ở kệ hay ở kho, nhập theo hoá đơn nào. Kho đặt ở địa chỉ khác với cửa hàng thì cần kiểm thêm việc đăng ký địa điểm kinh doanh hoặc kho hàng theo quy định, để không bị coi là cất giữ hàng ở nơi không khai báo.
Lộ trình mở cửa hàng rượu chuyên doanh
Thứ tự gợi ý từ lúc có ý tưởng tới ngày mở cửa:
- Xác định mô hình: chỉ bán mang về, hay có thêm khu thử, khu uống tại chỗ. Nếu có, chuẩn bị thêm thủ tục bán rượu tiêu dùng tại chỗ và các điều kiện của dịch vụ ăn uống.
- Chọn mặt bằng: hợp đồng thuê ghi rõ mục đích bán rượu; tránh vị trí mà quy định địa phương hoặc quy chế toà nhà hạn chế.
- Đăng ký kinh doanh với ngành nghề phù hợp; chọn hộ kinh doanh hay công ty theo quy mô, số điểm bán và đối tác.
- Đàm phán với nhà cung cấp có giấy phép phân phối hoặc bán buôn, lấy văn bản giới thiệu hoặc hợp đồng.
- Nộp hồ sơ xin giấy phép bán lẻ rượu tại nơi tiếp nhận được phân cấp; chờ cấp.
- Bố trí cửa hàng: kệ chắc chắn, điều hoà nhiệt độ nếu bán vang, bình chữa cháy, niêm yết thông báo về độ tuổi.
- Nhận hàng, kiểm tem, nhãn, hoá đơn từng lô; thiết lập sổ theo dõi nhập xuất. Phần thuế tiêu thụ đặc biệt đã nằm ở khâu sản xuất, nhập khẩu, còn thuế của cửa hàng xem trên ThueSo.
Giấy phép bán lẻ ghi tên nhà cung cấp; khi đổi hoặc thêm nhà cung cấp, hãy hỏi cơ quan cấp phép xem có phải điều chỉnh giấy không.
Khi nào cần người làm nghề hoặc luật sư
Cửa hàng rượu nhỏ, một nhà cung cấp, chỉ bán mang về thì phần lớn thủ tục có thể tự làm. Bạn nên nhờ người làm nghề khi mô hình phức tạp hơn: vừa nhập khẩu trực tiếp vừa bán lẻ, vừa bán tại chỗ vừa bán online, hoặc có nhiều điểm bán ở nhiều tỉnh. Khi đó mỗi hoạt động đi kèm một loại giấy phép và chúng ràng buộc nhau, sai một chỗ là cả chuỗi bị ảnh hưởng.
Một tình huống khác là khi nhận sang lại cửa hàng rượu đang chạy. Giấy phép bán lẻ gắn với chủ thể và địa điểm, không đi theo hợp đồng sang nhượng; hàng tồn kho của chủ cũ có thể không đủ chứng từ. Trước khi trả tiền, hãy kiểm từng lô, tách riêng hàng không chứng minh được nguồn gốc và ghi rõ trách nhiệm trong hợp đồng.
Nếu cửa hàng bị lập biên bản về rượu không tem, rượu nghi giả với số lượng lớn, hoặc có khách phản ánh ngộ độc sau khi uống rượu mua tại cửa hàng, hãy giữ nguyên hiện trạng, cung cấp đầy đủ chứng từ và nhờ luật sư sớm. Bạn có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để định hướng các bước đầu tiên.
Câu hỏi thường gặp
Cửa hàng tạp hoá bán vài chai rượu có cần giấy phép bán lẻ rượu không?
Nếu rượu có độ cồn thuộc diện phải có giấy phép bán lẻ, tiệm tạp hoá bán dù ít hay nhiều cũng cần giấy phép. Rượu có độ cồn thấp hơn mức đó thì không cần giấy phép riêng nhưng vẫn phải có nguồn gốc, tem, nhãn đúng quy định.
Bia có cần giấy phép bán lẻ như rượu không?
Bia được quản lý theo các quy định riêng về đồ uống có cồn và an toàn thực phẩm, không theo cơ chế giấy phép bán lẻ rượu. Tuy vậy, các nghĩa vụ như không bán cho người dưới 18 tuổi, hạn chế quảng cáo vẫn áp dụng với bia.
Có được mở cửa hàng rượu gần trường học không?
Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia cấm bán rượu, bia tại một số địa điểm như cơ sở giáo dục, cơ sở y tế. Quy định về khoảng cách quanh các địa điểm này và quy hoạch của địa phương phải được đối chiếu tại nơi cấp phép trước khi thuê mặt bằng.
Giấy phép bán lẻ rượu có thời hạn bao lâu?
Giấy phép có thời hạn ghi trên giấy và phải làm thủ tục cấp lại trước khi hết hạn. Thời hạn cụ thể theo nghị định hiện hành, nên kiểm trên chính giấy phép và nộp hồ sơ sớm vài tháng để không bị gián đoạn.
Khách đặt rượu qua tin nhắn, giao tận nhà có vi phạm không?
Bán qua mạng và giao tận nhà là hình thức được phép nếu đáp ứng điều kiện về thông tin người bán, thông tin sản phẩm và xác nhận người mua đủ 18 tuổi. Cửa hàng cần lưu lại thông tin đơn hàng và không giao cho người chưa đủ tuổi.
Rượu mua có hoá đơn nhưng thiếu tem thì xử lý sao?
Không bán lô đó. Liên hệ nhà cung cấp để làm rõ và đổi trả, lập biên bản giao nhận. Bày bán chai không tem dù có hoá đơn vẫn có thể bị xử lý, và hoá đơn không thay thế được tem.