Quán nhậu về bản chất là quán ăn có phục vụ đồ uống có cồn. Vì vậy, bạn cần đủ bộ giấy tờ của một quán ăn (đăng ký kinh doanh, an toàn thực phẩm, phòng cháy theo quy mô), cộng thêm những nghĩa vụ riêng khi bán rượu, bia: giấy phép bán lẻ rượu tiêu dùng tại chỗ nếu quán bán rượu, nghĩa vụ không bán cho người dưới 18 tuổi, và trách nhiệm với tiếng ồn, trật tự khu dân cư vào buổi tối.
Bài viết theo góc người mở quán làm ăn lâu dài, không cổ suý việc uống. Phần lớn rủi ro pháp lý của quán nhậu không nằm ở lúc xin giấy, mà ở lúc vận hành: khách say gây gổ, khách lái xe sau khi uống, hàng xóm phản ánh tiếng ồn sau 22 giờ.
Bia và rượu khác nhau trên giấy tờ
Trong quy định về kinh doanh rượu, "rượu" được hiểu là đồ uống có cồn làm từ quá trình lên men hoặc chưng cất, như rượu trắng, rượu vang, rượu mạnh. Bia được quản lý theo hướng khác: quán bán bia không phải xin giấy phép bán rượu, nhưng vẫn chịu đầy đủ các quy định của Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019.
Nếu quán của bạn bán rượu cho khách uống ngay tại quán (rượu vang theo chai, rượu mạnh, rượu ngâm), bạn cần tìm hiểu giấy phép bán lẻ rượu tiêu dùng tại chỗ. Trước đây, giấy phép này do cơ quan cấp huyện cấp; từ 1/7/2025 không còn cấp hành chính này nên thẩm quyền đã được sắp xếp lại, và bạn cần hỏi bộ phận một cửa cấp xã hoặc Sở Công Thương nơi đặt quán để biết đúng nơi nộp.
Rượu bán ra phải có nguồn gốc rõ ràng: mua từ đơn vị được phép kinh doanh rượu, có hoá đơn, nhãn đầy đủ. Rượu tự nấu, rượu ngâm không rõ nguồn, rượu đóng can không nhãn là rủi ro lớn nhất, cả về pháp lý lẫn sức khoẻ khách hàng, vì có thể chứa methanol. Đây là lý do nhiều chủ quán chọn không bán rượu trắng trôi nổi dù khách hỏi.
Giấy tờ của một quán nhậu
Tổng hợp các giấy tờ thường gặp. Thẩm quyền theo bộ máy sau 2025, hãy đối chiếu nơi tiếp nhận thực tế ở tỉnh của bạn.
| Giấy tờ | Quán nào cần | Thường do ai tiếp nhận | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Đăng ký hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp | Mọi quán | Cơ quan đăng ký kinh doanh | Khai cả ngành dịch vụ ăn uống và đồ uống |
| Giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm hoặc bản cam kết | Mọi quán | Cơ quan an toàn thực phẩm theo phân cấp | Quán nhậu có bếp nấu đồ nhắm, sơ chế hải sản sống |
| Giấy phép bán lẻ rượu tiêu dùng tại chỗ | Quán có bán rượu cho khách uống tại quán | Cơ quan được giao thẩm quyền sau sắp xếp | Chỉ bán bia thì không cần loại giấy này |
| Chứng từ nguồn gốc bia, rượu | Mọi quán | Chủ quán lưu | Hoá đơn của nhà phân phối, đại lý |
| Hồ sơ phòng cháy | Quán thuộc danh mục theo quy mô | Cơ quan công an có thẩm quyền | Quán nhiều tầng, đông khách gần như chắc chắn thuộc diện |
| Thông báo không bán cho người dưới 18 tuổi | Mọi quán bán rượu, bia | Chủ quán niêm yết | Đặt ở nơi khách dễ thấy |
Mức xử phạt cho từng lỗi đã thay đổi qua nhiều văn bản; bài không nêu con số. Nếu cần, bạn đối chiếu nghị định xử phạt hiện hành hoặc hỏi cơ quan quản lý.
Nghĩa vụ của quán khi bán rượu, bia
Không bán cho người dưới 18 tuổi. Đây là nghĩa vụ rõ ràng trong luật. Khi nghi khách chưa đủ tuổi, nhân viên có quyền hỏi giấy tờ tuỳ thân. Dạy nhân viên cách từ chối lịch sự và báo chủ quán khi gặp tình huống khó.
Niêm yết thông báo. Quán bán rượu, bia phải có thông báo không bán cho người dưới 18 tuổi ở nơi dễ thấy. Đây là chi tiết đơn giản nhưng hay bị quên.
Không khuyến khích uống quá mức. Luật hạn chế các hình thức khuyến mại, quảng cáo kích thích uống nhiều. Chương trình kiểu "uống nhiều được tặng thêm" là loại bạn nên tránh và kiểm tra kỹ quy định trước khi chạy khuyến mại liên quan đến rượu, bia.
Nhắc khách không lái xe sau khi uống. Luật cấm điều khiển phương tiện giao thông khi trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn. Quán không chịu trách nhiệm thay khách, nhưng nhiều quán chủ động giữ chìa khoá, gọi xe hộ hoặc nhắc nhở. Việc này giảm rủi ro cho cả khách lẫn quán.
Không phục vụ người đã say rõ rệt. Khách say gây gổ, đập phá là nguồn sự cố phổ biến nhất. Quy tắc nội bộ "dừng phục vụ khi khách có dấu hiệu say rõ" giúp nhân viên có căn cứ từ chối.
Tiếng ồn và giờ giấc: chỗ quán nhậu dễ va chạm nhất
Quán nhậu đông vào buổi tối, đúng lúc khu dân cư cần yên tĩnh. Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về tiếng ồn đặt ngưỡng thấp hơn cho khung giờ đêm so với ban ngày; loa phát nhạc to, tiếng hò hét, tiếng cụng ly ngoài vỉa hè sau 22 giờ là nguyên nhân phổ biến khiến hàng xóm phản ánh. Gây tiếng ồn vượt quy chuẩn trong khu dân cư có thể bị xử phạt.
Về giờ đóng cửa, không có một giờ chung cho mọi quán nhậu trên toàn quốc; một số địa phương có quy định riêng về giờ hoạt động của dịch vụ ăn uống ở khu vực, tuyến phố nhất định, hoặc có khu phố đi bộ, phố đêm với khung giờ riêng. Bạn nên hỏi phường, xã nơi đặt quán về quy định ở khu vực của mình.
Cách làm thực tế của các quán bền vững: không đặt loa ngoài trời, hạ âm lượng từ khoảng 21–22 giờ, thu dọn bàn ngoài sớm hơn bàn trong nhà, cách âm khu phòng riêng nếu có. Quán có hát với nhau, lắp dàn karaoke cho khách là sang một loại hình khác, chịu điều kiện về an ninh trật tự và giấy phép riêng.
Thứ tự mở quán nhậu
Gợi ý thứ tự làm để không phải sửa đi sửa lại:
- Kiểm mặt bằng: hợp đồng thuê cho kinh doanh ăn uống, có chỗ để xe, có khoảng lùi để không phải bày bàn ra vỉa hè, khoảng cách tới khu nhà ở liền kề.
- Quyết định danh mục đồ uống: chỉ bia, hay có cả rượu. Điều này quyết định bạn có cần giấy phép bán lẻ rượu tiêu dùng tại chỗ hay không.
- Đăng ký kinh doanh với ngành nghề phù hợp.
- Làm giấy tờ an toàn thực phẩm cho khu bếp đồ nhắm; nếu bán hải sản sống, bố trí bể chứa và khu sơ chế riêng.
- Nộp hồ sơ xin giấy phép bán lẻ rượu tiêu dùng tại chỗ (nếu bán rượu) tại nơi có thẩm quyền sau sắp xếp.
- Chặng phòng cháy theo quy mô; trang bị bình chữa cháy, lối thoát rõ ràng.
- Ký hợp đồng mua bia, rượu với nhà phân phối có giấy tờ; lưu hoá đơn.
- Viết quy tắc nội bộ: kiểm tuổi, dừng phục vụ khách say, giờ hạ âm lượng, xử lý khi có xô xát.
Bước cuối là bước hay bị bỏ nhất, nhưng lại giúp nhân viên mới biết làm gì khi chủ quán vắng mặt.
Bếp đồ nhắm, hải sản sống và bàn ngoài vỉa hè
Quán nhậu bị kiểm tra an toàn thực phẩm thường không vì bia rượu mà vì khu bếp đồ nhắm. Những điểm cần làm chuẩn:
- Hải sản sống. Bể chứa có nước sạch, sục khí, đặt ở nơi không ngập nước bẩn; hải sản chết phải loại ra ngay, không chế biến bán cho khách.
- Đồ nướng. Lò than, bếp nướng đặt nơi thoáng, có khoảng cách an toàn với vật dễ cháy và chỗ ngồi của khách; than hồng cuối ngày phải dập hẳn.
- Đồ sống ăn kèm. Gỏi, tái, rau sống là nhóm món dễ gây ngộ độc nhất; nguyên liệu phải tươi, có nguồn, sơ chế riêng và dùng trong ngày.
- Đá lạnh pha bia. Đá phải là đá dùng cho ăn uống, mua từ cơ sở có giấy tờ; đá cây dùng ướp hàng không được cho vào ly khách.
- Bàn ngoài vỉa hè. Chỉ bày trong phạm vi được phép, chừa lối đi; khi có đoàn kiểm tra trật tự đô thị, bàn ghế lấn chiếm có thể bị thu giữ.
- Vỏ chai, két bia. Không chất trên vỉa hè hoặc chắn lối thoát; khu chứa vỏ để gọn phía sau quán.
Một quán nhậu có bếp sạch, khu hải sản gọn và bàn ghế trong phạm vi cho phép thường qua các đợt kiểm tra rất nhẹ nhàng, dù đông khách.
Khi có sự cố và khi nào cần luật sư
Quán nhậu là nơi dễ xảy ra xô xát, mất tài sản, khách bị ngộ độc hay tai nạn sau khi rời quán. Khi có xô xát, ưu tiên là tách các bên, gọi lực lượng chức năng (113) và cấp cứu (115) khi cần, giữ nguyên hiện trường và hình ảnh camera. Không tự giữ người, không tự xử lý. Khi khách nghi ngộ độc, gọi cấp cứu và giữ lại phần đồ ăn, đồ uống còn lại để phục vụ việc xác minh.
Camera trong quán nên bao được lối vào, quầy thu ngân và khu bàn, lưu đủ lâu để trích xuất khi được yêu cầu. Sau sự cố, ghi lại ngắn gọn diễn biến, tên nhân viên chứng kiến và thời điểm gọi lực lượng chức năng. Những ghi chép này giúp quán trình bày rõ ràng, tránh bị cuốn vào mâu thuẫn giữa các nhóm khách với nhau.
Bạn nên hỏi luật sư khi quán bị khởi kiện đòi bồi thường, khi có sự cố liên quan đến người bị thương, hoặc khi bị lập biên bản mà không đồng ý với nội dung. Có thể bắt đầu bằng việc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để biết quán ở vị trí nào trong vụ việc trước khi làm việc với cơ quan chức năng.
Câu hỏi thường gặp
Quán chỉ bán bia, không bán rượu có cần giấy phép bán rượu không?
Không cần giấy phép bán rượu, vì bia không thuộc phạm vi giấy phép đó. Nhưng quán vẫn phải tuân thủ Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia: không bán cho người dưới 18 tuổi, niêm yết thông báo và các quy định về quảng cáo, khuyến mại.
Bán rượu ngâm tự làm cho khách có được không?
Rượu bán cho khách phải có nguồn gốc rõ ràng và đáp ứng điều kiện về an toàn thực phẩm. Tự nấu, tự ngâm rồi bán là đã thành sản xuất rượu, phải đáp ứng điều kiện riêng. Rượu không rõ nguồn có thể chứa methanol gây ngộ độc nặng, nên nhiều quán chọn không bán.
Khách tự mang rượu vào quán uống thì quán có trách nhiệm gì?
Quán không bán rượu đó nhưng vẫn là nơi diễn ra việc uống. Bạn nên có quy định rõ có cho mang rượu vào hay không. Nếu cho phép, vẫn áp dụng quy tắc không phục vụ người dưới 18 tuổi, dừng phục vụ khi khách say và nhắc không lái xe.
Quán nhậu có bắt buộc đóng cửa lúc 22 giờ không?
Không có giờ đóng cửa chung cho cả nước. Điều bắt buộc là không gây tiếng ồn vượt quy chuẩn và không làm mất trật tự khu dân cư, nhất là ban đêm. Một số địa phương có quy định giờ hoạt động riêng cho từng khu vực, bạn hỏi phường, xã nơi đặt quán.
Nhân viên phục vụ dưới 18 tuổi có được bưng bia rượu không?
Pháp luật lao động hạn chế giao người chưa thành niên những công việc ảnh hưởng xấu tới sự phát triển, và luật về rượu, bia hạn chế người dưới 18 tuổi tham gia bán rượu, bia. Bạn nên bố trí người đủ 18 tuổi phục vụ khu vực đồ uống có cồn và hỏi kỹ quy định hiện hành nếu thuê lao động chưa thành niên.
Có cần mua bảo hiểm cho quán nhậu không?
Pháp luật hiện hành bắt buộc bảo hiểm cháy, nổ với những cơ sở thuộc diện theo quy định về phòng cháy; quán nhỏ có thể không thuộc diện bắt buộc. Tuy vậy, bảo hiểm tài sản và trách nhiệm với bên thứ ba là lựa chọn đáng cân nhắc vì quán nhậu dễ phát sinh sự cố.